Khó như phòng viêm gan B cho thai nhi

Thai phụ nhiễm vi-rút benh gan B luôn lo lắng đến mất ăn mất ngủ sợ truyền căn bệnh mạn tính này cho thai nhi. Bởi dù được tiêm vắc-xin viêm đầy đủ cũng chỉ bảo vệ 80%, còn 20% vẫn có nguy cơ lây truyền và phát triển thành mạn tính.

Vất vả hành trình phòng bệnh cho con
Nhớ lại hành trình tìm mua huyết thanh kháng viêm gan B cho con gái đầu lòng, chị P.T.T (Gia Lâm, Hà Nội) vẫn chưa hết lo lắng, thấp thỏm.
Khi mang thai, chị mới biết mình bị viêm gan B. Lo lắng lây cho con, trong suốt 9 tháng mang thai, chị không yên tâm được ngày nào. Càng gần đến ngày sinh con, chị càng lo lắng bởi bác sĩ tư vấn, nếu chỉ tiêm vắc-xin viêm gan B, dù tiêm ngay mũi đầu trong 24h sau sinh thì khả năng bảo vệ vẫn chỉ đạt khoảng 80%. Muốn phòng hiệu quả phải tiêm cả mũi huyết thanh kháng viêm gan B cho trẻ ngay sau khi sinh, tiếp đó tiêm vắc-xin viêm gan B thì mới tăng hiệu quả bảo vệ.
Lục tung mọi phòng khám, tiêm chủng trên địa bàn Hà Nội, chị chỉ nhận được lời hứa ghi vào sổ để chờ đặt hàng. Sốt ruột, chị nhờ cả chị gái trong TP Hồ Chí Minh tìm mua nhưng vẫn không có, bởi huyết thanh kháng viêm gan B rất hiếm, phải đặt trước. Không dừng lại, chị nhờ một người bạn ở Singapore tìm hiểu và được một bệnh viện ở đây hứa cung cấp thuốc nếu chị chuyển bệnh án sang. Vội vàng xin mượn bệnh án, dịch sang tiếng anh và photo công chứng gửi đi, sẵn sàng chấp nhận chi trả số tiền lớn cho việc vận chuyển huyết thanh về ngay trong ngày sinh con… nhưng chị vẫn thấp thỏm, lo lắng, vì nếu thuốc không kịp về, bé không được tiêm ngay sau sinh thì vẫn có nguy cơ lây truyền.
“Rồi thật may mắn, đúng 1 tuần trước dự sinh thì một phòng tiêm chủng ở Hà Nội gọi đến cho mình để lấy thuốc tiêm cho em bé. Lúc đó, mình mới thở phào nhẹ nhõm. Quả là trong 9 tháng mang thai không có một phút thảnh thơi vì lo lắng cho bé”, chị T kể lại.
Đó không chỉ là tâm trạng của riêng chị T, mà trên nhiều diễn đàn, nhiều thai phụ bị viêm gan B cũng chia sẻ nỗi lo lắng, quá trình tim huyết thanh kháng viêm gan B khó khăn như thế nào. Các bà mẹ đã phải chạy đôn chạy đáo nhiều nơi tìm huyết thanh kháng viêm gan B cho con, nhưng không phải ai cũng thành công. Nhiều bà mẹ đành chấp nhận chỉ tiêm vắc-xin viêm gan B, rồi thấp thỏm chờ đợi, hi vọng con mình sẽ không rơi vào số 20% có nguy cơ lây truyền.
Phòng lây truyền từ trong bụng mẹ
Việt Nam là một trong những nước có tỷ lệ người dân mang vi-rút viêm gan B trong máu cao nhất thế giới, 10-15%. Đa số đó những trường hợp viêm gan B mãn tính và sau 15-20 năm có thể gây ra các bệnh xơ gan, ung thư gan…
Ở người lớn, do có sức đề kháng tốt nên có đến 90-95% số người bị lây qua đường máu, tình dục sẽ được cơ thể loại trừ. Ngược lại, ở những người mẹ đang bị nhiễm vi-rút viêm gan B, nếu không có can thiệp gì từ quá trình mang thai đến sinh nở thì có đến 95-100% trẻ bị lây truyền vi-rút viêm gan B từ mẹ và 90% số đó trở thành mãn tính. Trong cộng đồng, trong tổng số bệnh nhân mang vi-rút viêm gan B mãn tính thì chủ yếu là lây từ mẹ sang con.
“Trong khi đó, để phòng lây truyền từ mẹ sang con, nếu vừa sinh ra trẻ được tiêm phòng thật tốt, đủ 4 mũi thì 80% được phòng ngừa, còn khoảng 20% phát triển thành viêm gan B mãn tính. Còn nếu được tiêm thêm thuốc miễn dịch đặc hiệu thì giảm trừ thêm 10% tỉ lệ, trở thành người mang vi-rút viêm gan B mãn tính. Nguyên nhân là khi nồng độ vi-rút trong máu quá cao (trên 10 triệu vi-rút/ml máu), vượt quá khả năng ngăn cản của rau thai, tràn sang máu con từ trước khi sinh nên khi trẻ ra đời, các biện pháp phòng bệnh không hiệu quả nữa. Đây là những trường hợp cần can thiệp đặc biệt chứ không chỉ can thiệp bằng vắc-xin và huyết thanh miễn dịch”, PGS.TS Nguyễn Văn Bàng nói
“Đề tài cấp nhà nước phòng lây truyền vi-rút viêm gan từ mẹ sang con đã được phê duyệt và hiện chúng tôi đang triển khai tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, Bệnh viện Phụ sản trung ương, khoa sản Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Việt - Pháp. Theo đó, các thai phụ có nồng độ vi-rút viêm gan B trong máu cao có thể phòng ngừa việc lây truyền bệnh sang con bằng phương pháp dùng thuốc giai đoạn cuối thai kỳ. Hiện đang có 20 người tham gia đề tài, trong đó 16 người được dùng thuốc, 8 người đã sinh con. Đây là đề tài đầu tiên tại Việt Nam về phòng ngừa lây truyền vi-rút viêm gan B từ mẹ sang con bằng thuốc. Còn trên thế giới, các nước đã triển khai rất nhiều và đã thành công”, TS Bàng, chủ nhiệm đề tài nói.
Chị L.T.H là một trong những bệnh nhân đầu tiên trong nhóm nghiên cứu này và hiện đã sinh con được gần 2 tháng. Xét nghiệm máu cuống rốn em bé khi sinh ra là âm tính với vi-rút viêm gan B. Bé cũng được tiêm phòng vắc-xin này như tất cả các trẻ em khác và sau 1 năm sẽ được đánh giá hiệu quả bảo vệ của vắc-xin.
“Từ hơn một năm trước, khi chuẩn bị cưới mình phát hiện nhiễm vi-rút viêm gan B. Quả thực là mất ăn, mất ngủ và sau khi tâm sự với bạn trai, bọn mình vẫn quyết định cưới. quyết định mang thai. Khi mang thai, mình cũng được tư vấn và cũng như bao bà mẹ bị viêm gan B khác, mình đã tìm hiểu, chạy đôn chạy đáo tìm mua huyết thanh kháng viêm gan B nhưng rất hiếm. Sau khi khám tại BV Phụ sản, chia sẻ những lo lắng đó, mình được bác sĩ giới thiệu tham gia chương trình này”, chị L.T.H nhớ lại.
Kết quả xét nghiệm đếm vi-rút viêm gan B, nồng độ vi rút viêm gan B trong máu chị L.T.H lên đến 10 triệu con/1ml máu nên đã được chỉ định uống thuốc ức chế vi-rút từ khi thai được 32 tuần và uống liên tục đến sau sinh 1 tháng. Em bé sau sinh cũng tiêm vắc-xin ngay sau sinh. “Kết quả xét nghiệm máu cuống rốn em bé sau sinh là âm tính. Bé được tiếp tục theo dõi sức khỏe và hoàn tất các xét nghiệm liên quan cho đến khi tròn 12 tháng tuổi.
“Nếu được khám sàng lọc, biết nồng độ vi-rút viêm gan B cao trong máu thì từ khi thai được 7 tháng trở đi, mẹ sẽ được dùng loại thuốc diệt vi-rút không độc cho mẹ, không độc cho thai (đã được chứng minh) để hạ được nồng độ vi-rút xuống nhanh. Đến giữa tháng 9 của thai kỳ, nồng độ vi-rút xuống còn 1/4 - 1/5 (thậm chí có người còn âm tính - không phải là khỏi hẳn nhưng thuốc có tác dụng ức chế khiến vi-rút không sinh ra được), nên khả năng lây sang con rất thấp”, TS Bàng giải thích.

Xem thêm: dấu hiệu của bệnh viêm gan B| dieu tri benh viem gan B| phương pháp tốt nhất điều trị viêm gan B| triệu chứng viêm gan B

Dấu hiệu chán ăn tinh thần

Dấu hiệu thường gặp ở người mắc bệnh chán ăn tâm thần là tiết thực, ăn uống rất hạn chế, kém ăn, chọn thực phẩm ít năng lượng, thích ăn thực phẩm ít carbohydrat, ít mỡ, ít vitamin khoáng chất, quá quan tâm đến các loại thức ăn tự gây nôn, dùng chất nhuận tràng và lợi tiểu để giảm cân, kể cả luyện tập, như trường hợp chị Lauren Bailey kể trên, đã đi bộ mỗi ngày 12 tiếng đồng hồ.
Về thể chất có thể nhận biết nhanh bằng các dấu hiệu như giảm cân, người siêu mỏng, hồng cầu giảm, mệt mỏi, hoa mắt, chóng mặt, móng tay dễ gẫy, tóc mỏng, đi đứng liêu xiêu, tắt kinh, táo bón, da khô, tim đập nhanh, huyết áp tụt, khát nước, hoàng đản… Luôn từ chối ăn, không có cảm giác đói, mất cảm giác ngon miệng, ít tập trung và luyện tập nhiều, thiếu máu, thiếu sắt, giảm protein huyết tương, dễ bị chuột rút và loãng xương.
 
Về nguyên nhân gây chứng chán ăn tâm thần được khoa học phát hiện chủ yếu là do nguyên nhân sinh học, mang tính di truyền, nhất là những người có mẹ, chị em mắc bệnh rối loạn ăn uống thì bản thân có rủi ro mắc bệnh cao. Qua nghiên cứu ở các cặp song sinh người ta đã phát hiện thấy điều này, tuy nhiên sự ảnh hưởng của các gen khuyết tật gây bệnh đến nay khoa học vẫn chưa tường hết, ngoài ra còn có các nguyên nhân khác như do serotone (một nội tiết tố liên qua đến hoạt động của võ não) triệt tiêu tính thèm ăn và làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
Lý do tâm lý ở những người mắc bệnh chán ăn đều rất đặc biệt như có tính tự chủ, tự tin kém, làm việc theo cảm tính và duy trì những ý nghĩ hoàn toàn khác đối với những người bình thường. Nguyên nhân thứ ba là do yếu tố văn hóa xã hội, ví dụ trong văn hóa phương Tây hiện đại, ý tưởng siêu mỏng, siêu gầy luôn luôn được đề cao và chính suy nghĩ lệch lạc này đã làm cho căn bệnh nói trên có thêm đất để phát triển, nhất là khi tôn sùng các thần tượng, người mẫu và hậu qủa do quá gầy, thiếu dinh dưỡng nghiêm trọng nên việc mắc bệnh là điều khó tránh.  
Bệnh chán ăn có thể chẩn đoán bằng cách kiểm tra độ dày lớp mỡ dưới da bụng cơ tam đầu, ngực nách - với nhóm người gầy thể trạng thì không cần can thiệp điều trị vì tuy gầy họ vẫn khoẻ mạnh, thậm chí còn thọ lâu… và nếu phát hiện thấy tâm trạng lo lắng, buồn nôn, có dấu hiệu về rối loạn tâm lý, sinh dục và tình nghi mắc bệnh chán ăn tâm thần thì phải can thiệp, tiến hành một số phép thử test như kiểm tra thể chất, đo chiều cao, cân nặng thị lực nhịp tim đo huyết áp, nhiệt độ cơ thể độ khô da, kiểm tra tim, đo huyết áp, làm các phép thử test trong phòng thí nghiệm (như thử máu) hoặc các phép thử đặc hiệu để kiểm tra điện phân, protein chức năng gan, thận, tuyến giáp và thử nước tiểu.
Về tâm lý có thể kiểm tra các thói quen về suy nghĩ, cảm giác về ăn uống dựa trên những câu hỏi-đáp, trắc nghiệm. Cần thiết có thể tiến hành thêm các hình thức chẩn đoán khác như chụp X-quang, kiểm tra xương, phổi tim vv...

Xem thêm: viêm gan B mãn tính| chua benh viem gan C| Dieu tri viem gan C| thuoc tri viem gan C

Bệnh gan nhiễm mỡ và những cơn đau

Béo phì là một yếu tố tạo nguy cơ cao, và mặc dù bạn có gan nhiễm mỡ, bạn có thể không thấy triệu chứng gì. Đau là một tín hiệu cho thấy có điều bất ổn trong cơ thể bạn. Những người bị gan nhiễm mỡ và đau nặng cần được chăm sóc y tế và thực hiện các bước theo bác sĩ để cải thiện sức khỏe, bao gồm cả việc thay đổi chế độ ăn uống và lối sống.

Gan hỗ trợ hệ thống mạch máu, xử lý và tổng hợp các chất dinh dưỡng mà bạn ăn, và tiết ra mật, giúp phá vỡ các chất béo. Gan là một tuyến cực kỳ quan trọng vì nó lọc ra các độc tố cùng với túi mật. Nó giữ các thành phần tốt như máu và vi khuẩn lành mạnh và tấn công các vi khuẩn không lành mạnh và các chất thải không có lợi cho cơ thể.

Bệnh gan nhiễm mỡ bởi yếu tố cồn

Những người uống rượu bia quá mức có thể phát triển bệnh gan nhiễm mỡ. Điều này có nghĩa là chất béo được lưu trữ lại trong gan. Bây giờ, nếu cắt giảm hoặc ngừng uống rượu, tình trạng gan nhiễm mỡ có thể được đảo ngược theo chiều hướng tốt hơn. Nó thậm chí còn có thể làm cho tình trạng gan nhiễm mỡ hết hẳn mà không cần phải can thiệp quá nhiều bằng các loại thuốc chỉ định.

Bệnh gan nhiễm mỡ không phải do yếu tố cồn gây ra

Kể cả những người không có thói quen uống quá nhiều rượu bia cũng có khả năng bị gan nhiem mo, hoặc NFLD (mỡ trong gan không gây tổn thương) - một thuật ngữ chung cho các điều kiện bệnh gan nhiễm mỡ khác nhau xảy ra ở trẻ em và người lớn những người không uống quá nhiều đồ uống có cồn, hay còn được gọi là bệnh gan nhiễm mỡ lành tính.

Trường hợp này phổ biến nhất là gan nhiễm mỡ không có biến chứng. Điều này có nghĩa rằng các tế bào mỡ đã tích lũy trong gan, nhưng có thể có hoặc không có thể gây ra thiệt hại. Trong một tình trạng nghiêm trọng hơn được gọi là mỡ trong gan gây tổn thương, sẽ khiến các tế bào gan sưng lên và bắt đầu tích lũy mỡ và tạo ra mô sẹo. Cuối cùng, xơ gan có thể xảy ra nếu gan bị hư hỏng quá nhiều.

Bệnh gan nhiễm mỡ và những cơn đau

Hầu hết các trường hợp bị gan nhiễm mỡ lành tính thường không đau và không có bất kỳ triệu chứng nào. Thông thường, nếu trong trường hợp gan nhiễm mỡ gây đau bụng thì người bệnh sẽ bị đau tập trung ở phần trên bên phải của bụng. Hoặc là người bệnh cũng có thể bị đau toàn thân mặc dù không phổ biến lắm. Đau đớn là kết quả của viêm gan hoặc căng gan.

Các mức độ nghiêm trọng của cơn đau phụ thuộc vào khả năng chịu đau của mỗi người bệnh và có thể do các biến chứng khác. Những cơn đau cảm thấy xung quanh khu vực gan thực sự có thể là do sỏi mật. Ngoài ra, ung thư gan, viêm dạ dày hoặc viêm tụy là những nguyên nhân khác khiến người bệnh bị đau đớn kinh khủng, có liên quan đến cả bệnh gan nhiễm mỡ.

Người bị viêm gan B có thể dùng que cấy tránh thai không?

Tôi bị vi-rut viêm gan B và hiện đang dùng que cấy tránh thai, vậy xin hỏi bác sĩ như vậy có ảnh hưởng gì tới sức khỏe không? Tôi xin cảm ơn! (Vi Hằng)

Trả lời

Chào bạn,

Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi tới Methongthai.vn


Người bị bệnh gan hoặc suy gan cần phải rất cẩn thận khi cấy que tránh thai.

Thành phần chủ yếu của que cấy tránh thai là progesteron, progesteron chuyển hóa ở gan nên phải rất cẩn thận với người bị bệnh viêm gan hay suy gan. Ngoài ra, chống chỉ định đường uống Progesteron với người bị bệnh gan; các đường khác như đặt âm đạo hay cấy que tránh thai cần được bác sỹ khám, đánh giá tình trạng. Bệnh nhân không bị suy gan thì mới được phép dùng

Vì vậy, bạn cần hết sức cẩn trọng trong việc sử dụng que tránh thai. Bạn có thể tìm hiểu thêm về phương pháp này tại đây

Chúc bạn luôn mạnh khỏe!

Xem thêm: benh viem gan A| gan nhiem mo| gan nhiễm mỡ| viêm gan siêu vi| viem gan sieu vi